J KmiolekJan Kmiołek ps. „Wir”

ur. w 1919 w rodzinie rolników w pow. Pułtusk.

Od 1941 w ZWZ-AK w obwodzie Pułtusk. Dwukrotnie aresztowany przez Niemców. Był łącznikiem między G.G. a terenami włączonymi do Rzeszy. Po tzw. wyzwoleniu kontynuował działalność konspiracyjną w ROAK i WiN. Uczestniczył w wielu akcjach, w tym rozbicie więzienia UB w Pułtusku i opanowanie miasta w 1946 r. W 1947 r. ujawnił się, by kilka tygodni później wznowić działalność konspiracyjną. Zorganizował własny oddział podporządkowany początkowo WiN, którego celem była ochrona uczestników konspiracji niepodległościowej i okolicznej ludności przed represjami UB. Odział Kmiołka do 1951 przeprowadził około 100 wystąpień zbrojnych, kilka razy likwidując agentów UB i aktywistów komunistycznych. Dokonano także szeregu akcji zaopatrzeniowych w urzędach i gospodarstwach działaczy partyjnych. W 1948 rozbito grupę milicjantów zdobywając broń. Do 1951 Jan Kmiołek zorganizował bardzo mocno rozbudowaną siatkę konspiracyjną obejmująca 11 gmin w dwóch powiatach w tym miasto Pułtusk liczącą ok.460 osób. W 1951 Wydział III MBP podjął działania zmierzające do likwidacji oddziału, posługując się m.in. agentami, dawnymi żołnierzami AK. Po półrocznym rozpracowaniu Kmiołek zostaje aresztowany. Skazany na 28 krotną karę śmierci i 7 VIII1952 stracony w więzieniu mokotowskim przy Rakowieckiej w Warszawie.

 

Oprac. Paweł Żalicki, FN Lublin