W LukasiukKpt. WŁADYSŁAW ŁUKASIUK ps. „MŁOT”

Ur. 16 II 1906 r. we wsi Tokary, pow. siedlecki, w rodzinie chłopskiej.

W latach 1929 - 1933 w 3 Pułku Strzelców Konnych w Wołkowysku (legł wypadkowi, miał sztywną nogę). Ożenił się z Jadwigą z d. Oksiut; zamieszkalii w Mężeninie nad Bugiem; mieli troje dzieci: Zygmunta, Andrzeja i Martę. Był zastępcą wójta gminy Sarnaki; prowadził wiejski sklepik. Od pierwszych miesięcy okupacji w konspiracji. Uczestniczył w zdobywaniu elementów rakiet V-1 i V-2. W akcji „Burza” walczył w lipcu 1944 r. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD 4 X 1944 r. ponownie w partyzantce.

Zimą 1944/45 r. został zastępcą ppor. Teodora Śmiałowskiego „Szumnego” dowódcy oddziału AKO. W VIII 1945 r., awansował na podporucznika czasu wojny.

Po śmierci ppor. „Szumnego” 26 VII 1945 r. oddział rozformowano. „Młot” dołączył do 5. Wileńskiej Brygady AK. Po demobilizacji pozostał na czele oddziału kadrowego. Od II 1946 r. oddział w zgrupowaniu „Łupaszki” nazwano 6. Wileńską Brygadą AK.

18 X 1946 r. „Łupaszkę” awansował „Młota” na porucznika. Został na 3 lata dowódcą oddziału. Był człowiekiem solidnym, odpowiedzialnym, obdarzonym świetnym instynktem partyzanckim. Wyróżniała go silna osobowość i twardy charakter. 11 XI 1947 r. awans na kapitana.

Był niezwykle lubiany i szanowany, zwalczał bandytyzm; komuniści tworzyli „czarną legendę” „Młota”. Zginął 27 VI 1949 r. na kolonii wsi Czaje Wólka pow. wysokomazowiecki – w wyniku nieporozumienia z ręki podkomendnego „Rejtana” (ubecy wykopali zwłoki 13 VIII 1949 r.– miejsce pochówku nieznane).

Odznaczony Krzyżem Walecznych.

 

Oprac. dr hab. Piotr Niwiński, Uniwersytet Gdański