H DekutowskiMjr HIERONIM DEKUTOWSKI (1918-1949) ps. „Odra”, „Zapora”

Ur. 24 IX 1918 w Dzikowie k. Tarnobrzega w wielorodzinnej rodzinie robotniczej.

Harcerz, członek Sodalicji Mariańskiej.

We wrześniu 1939 wyjechał do Lwowa, gdzie ochotniczo wstąpił do wojska.

Internowany na Węgrzech, ale uciekł do Francji. Po jej klęsce ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Zgłosił chęć pracy w kraju.

Zrzucony do Polski 17 IX 1943, był w oddziale „Podkowy” na Zamojszczyźnie. W styczniu 1944 r. został szefem Kedywu inspektoratów Lublin i Puławy.

W akcji „Burza” ochraniał część sztabu, która miała nie ujawniać się przed sowietami. W sierpniu 1944 ruszył na pomoc Warszawie, ale nie przekroczył Wisły. Ukrywał się. Od stycznia 1945 na czele oddziału samoobrony. Od VI 1945 nadzorował wszystkie oddziały leśne w Inspektoracie Lublin. W X 1945 próbował uciec na zachód. Działał na terenie woj. lubelskiego, rzeszowskiego i kieleckiego. Kochali go ci, których bronił przed bezprawiem – mieszkańcy wsi.

Po ogłoszeniu amnestii (II 1947) zaczął ujawniać oddziały, ale po aresztowaniach zaprzestał tego. Próbował z 6 podkomendnymi i inspektorem Nowickim przedostać się na Zachód. 16 IX 1947 aresztowany w Nysie. W dniach 3-15 IX 1948 skazany na śmierć. W śledztwie skatowany, wybito mu zęby, połamano żebra, miał siwe włosy. Próbował uciec z więzienia. 7 III 1949 o godz. 19 zamordowany w więzieniu w Warszawie. Miał 31 lat.

Wyrok unieważniono 23 V 1994.

Odznaczony Krzyżem Walecznych, Medalem Wojska, Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Krzyżem WiN, Krzyżem AK, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

 

Oprac. dr Piotr Gawryszczak, FN Lublin