E TaraszkiewiczPpor. Edward Taraszkiewicz, ps. „Żelazny”, „Grot”

Ur. 22 stycznia 1921 r. w Duisburgu. W 1925 r. rodzina powróciła do Polski osiedlając się we Włodawie.  W latach 1940-45, za nielegalne posiadanie broni, przebywał na przymusowych robotach w Niemczech. W okresie 1945-47 działał w strukturach Obwodu Włodawa Inspektoratu Chełm AK-DSZ-WiN. Od lipca 1945 r. był adiutantem dowódcy oddziału por. Klemensa Panasiuka a później zastępcą dowódcy w oddziale brata – Leona Taraszkiewicza. Uczestniczył w wielu ważnych i  spektakularnych akcjach. Po śmierci brata w akcji w Siemieniu, przejął funkcję komendanta oddziału WiN Obwodu Włodawa. Nie skorzystał z amnestii i wiosną 1947 r. ponownie utworzył lotny oddział złożony z kilku żołnierzy. Prowadził akcje bojowo-dywersyjne i likwidacyjne, między innymi z oddziałem kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”, sierż. Józefa Struga „Ordona” oraz Stanisława Kuchciewicza „Wiktora” . Wiosną 1948 r. rozpoczął budowę siatki terenowej, która działała do 1951 r. 25 października 1949 r. podczas akcji na pociąg w Stulnie zdobyto 1,5 mln. zł. oraz teczkę z tajnymi dokumentami UB zawierającymi wykazy agentów i informatorów z Podlasia.

Był najbardziej poszukiwanym żołnierzem podziemia na Lubelszczyźnie. Rozpracowywało go 76 pracowników operacyjnych, oficerów śledczych i 372 informatorów.

Zginął 6 października 1951 r. w Zbereżu pow. Włodawa w walce z grupą operacyjną UB i KBW. W 2009 r. pośmiertnie odznaczony  Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski – Polonia Restituta.

 

Opr. Anna Tchórzewska FN, fot. z archiwum IPN;