M Gujdapor. Michał Gujda ps. „Niedźwiedź” (1912-1950)

żołnierz ZWZ- AK na Mazowszu, oficer WP

Ur. 10 VII 1912 r. w Żurawiczkach na Rzeszowszczyźnie. Przed wojną - w Policji Państwowej. W czasie okupacji - w ZWZ - AK. Z rozkazu swego konspiracyjnego dowódcy w latach 1941 - 1944 pracował w policji granatowej. Po wkroczeniu sowietów, we wrześniu 1944 r. zmobilizowany do WP i skierowany do Oficerskiej Szkoły Saperów w Przemyślu. Od października 1945r. do lipca 1947 r. - dowódca plutonu elektrotechnicznego w 1 Pułku Zmotoryzowanym we Włocławku, Kompanii Szkolno-Technicznej; od października 1949 r. dowódca Kompanii Pontonowej. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. W styczniu 1950 r. aresztowany przez oficerów Okręgowego Zarządu Informacji. 30 V 1950 r. Wojskowy Sąd Okręgowy, skazał go na karę śmierci za rzekomą współpracę z Niemcami podczas wojny. Broniący go adwokat złożył do Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie skargę rewizyjną. Odważnie broniąc go stwierdził, że przynależność do AK i to, że oskarżony wstąpił do policji granatowej na rozkaz podziemnej AK (…) wyklucza możność działania na rękę okupanta, gdyż (….) bezsprzecznie powstała, stworzona została i działała właśnie przeciwko władzy państwa niemieckiego. Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. Zamordowany w więzieniu w Bydgoszczy 27 VII 1950 r. o godz. 15.25. Pochowany na cmentarzu przy ul. Kcyńskiej. Pozostawił żonę z dwójką małych dzieci.

 

Oprac. dr Alicja Paczoska-Hauke, IPN Bydgoszcz